Türk mutfağı rehberi: kebap ve dönerden baklava ve künefeye Türkiye'de denemeniz gereken 10 lezzet, helal ipuçları, Ramazan ve restoran seçimi.
Türk mutfağı; Osmanlı saray mutfağını, Anadolu köy yemeklerini ve Akdeniz'in zeytinyağlı geleneğini bir araya getirir ve Körfez damak tadına en yakın mutfaklardan biridir: baharatı dengeli, et ağırlıklıdır; pirinç ve ekmek her sofrada yer alır. Türkiye'de satılan etin çok büyük bölümü İslami usule göre kesilir, bu yüzden helal sertifikası nadiren sergilenir; yalnızca menüde alkol ve batı tarzı restoranlarda nadiren rastlanan domuz ürünleri olup olmadığına bakmanız yeterlidir. İşte mutlaka denemeniz gereken on lezzet.
1–3: Kahvaltı, kebap ve pide
Türk kahvaltısı başlı başına bir öğündür: çeşit çeşit peynir, zeytin, bal-kaymak, menemen, sucuklu yumurta ve demlik çay; Van kahvaltısı ve Sapanca'nın köy kahvaltısı en ünlüleridir. Kebap denince Adana (acılı kıyma), Urfa (acısız) ve Bursa İskender (yoğurt ve tereyağlı sos) üçlüsü akla gelir; İstanbul'da Fatih ve Aksaray'daki Güneydoğu lokantaları en iyi adreslerdir. Pide, Karadeniz'in kayık biçimli ekmeğidir; kıymalı, kuşbaşılı ve kaşarlı çeşitleri odun fırınında pişer.
4–6: Döner, mantı ve lahmacun
Döner, Türkiye'nin sokak yemeklerinin kralıdır; ekmek arası yaklaşık 100–150 TL, porsiyon 250–350 TL civarındadır, ancak fiyatlar hızla değişir. Kayseri'nin minik hamur bohçaları olan mantı, yoğurt ve sarımsaklı tereyağıyla servis edilir ve çocukların en sevdiği yemektir. Lahmacun, ince hamurun üzerine kıymalı harç sürülerek pişirilen ve limon-maydanozla dürülerek yenen bir Gaziantep lezzetidir; iki-üç tanesi bir öğün yerine geçer.
7–8: Balık ekmek ve kumpir
Eminönü'nde teknelerde pişirilen ızgara uskumru ya da çinekopla yapılan balık ekmek, Boğaz manzarası eşliğinde yenen en ucuz İstanbul klasiğidir. Ortaköy'ün kumpiri, közlenmiş patatesin içine tereyağı, kaşar ve onlarca malzeme konularak hazırlanır; cami ve köprü manzaralı meydanda yenir ve bir porsiyon iki kişiye yeter.
9–10: Baklava ve künefe
Gaziantep'in fıstıklı baklavası Türkiye'nin en ünlü tatlısıdır; İstanbul'da Karaköy Güllüoğlu ve Hafız Mustafa en bilinen adreslerdir, kilosu yaklaşık 900–1.200 TL'dir. Künefe, Hatay'ın tel kadayıf ve peynirle hazırlanan sıcak tatlısıdır; üzerine dondurma veya kaymak eklenir. Her ikisinin yanında da Türk kahvesi ve lokum (gül, fıstıklı, narlı) ikram edilir.
Helal, alkol ve Ramazan
Türkiye'de satılan et ve tavuğun çok büyük bölümü helal kesimdir; 'domuz' kelimesi menülerde nadiren geçer ve genellikle yalnızca turistlere hitap eden batı tarzı restoranlarda görülür. Alkol servis eden restoranlar bunu menüde belirtir; Fatih, Üsküdar ve Eyüp gibi semtlerde alkolsüz restoran bulmak kolaydır. Ramazan'da restoranlar gündüz de açıktır, iftar menüleri 17:00'den itibaren hazırlanır ve Sultanahmet Meydanı'nda toplu iftar sofraları kurulur. Vejetaryenler için zeytinyağlı mezeler (imam bayıldı, yaprak sarma, fava) her lokantada bulunur.
Restoran seçimi ve bahşiş
Sultanahmet'te meydana bakan turistik restoranlar pahalı ve vasat olabilir; iki sokak arkada aynı lezzeti yarı fiyatına bulursunuz. Sipariş vermeden önce fiyat listesini isteyin, balık restoranlarında da kilo fiyatını sorun. Bahşiş zorunlu değildir; yüzde 5–10 nazik bir teşekkürdür. İstanbul Turu (7 Gece / 8 Gün) gibi paket turlarımızda rehberlerimiz helal menülü, ailelere uygun ve makul fiyatlı restoranlar önerir; Arapça menülü Suriye ve Lübnan lokantaları Fatih'te yaygındır.
